Theo đó, căn cứ Quyết định số 3639/QĐ-UBND ngày 11 tháng 9 năm 2026 của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng về việc phê duyệt Tài liệu giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa, kỹ năng sống cho trẻ mầm non, học sinh phổ thông thành phố Hải Phòng; thực hiện nhiệm vụ được giao về phát hành, hướng dẫn các cơ sở giáo dục triển khai sử dụng Tài liệu phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và điều kiện thực tế, Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn việc tổ chức sử dụng Tài liệu giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa, kỹ năng sống cho học sinh tiểu học thành phố Hải Phòng (sau đây gọi tắt là Tài liệu) như sau:
I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
1. Phát huy giá trị của Tài liệu như một nguồn học liệu giáo dục địa phương, hỗ trợ giáo viên tổ chức giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa, kỹ năng sống gắn với lịch sử, văn hóa, con người và không gian sống của thành phố Hải Phòng; góp phần hình thành ở học sinh các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
2. Việc sử dụng Tài liệu được thực hiện theo hướng mở, linh hoạt, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh từng khối lớp và điều kiện tổ chức dạy học của nhà trường. Tài liệu là một trong những nguồn học liệu hỗ trợ thực hiện các nội dung giáo dục trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, được sử dụng theo hướng tích hợp; không phải là môn học hoặc hoạt động giáo dục độc lập, không làm phát sinh thêm môn học, tiết học hoặc yêu cầu giáo dục riêng đối với học sinh; không yêu cầu dạy tuần tự toàn bộ các bài trong Tài liệu. Nhà trường, giáo viên chủ động lựa chọn nội dung phù hợp với yêu cầu cần đạt của môn học, hoạt động giáo dục và điều kiện thực tế.
3. Việc sử dụng Tài liệu được thực hiện theo hướng tích hợp trong các môn học và hoạt động giáo dục của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, trong đó có môn Đạo đức, Hoạt động trải nghiệm và các môn học, hoạt động giáo dục khác có nội dung, yêu cầu cần đạt phù hợp. Nội dung tích hợp phải có sự liên kết tự nhiên với mục tiêu, yêu cầu cần đạt của bài học, hoạt động giáo dục; không làm thay đổi yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông. Không yêu cầu thực hiện nội dung của Tài liệu ở tất cả các môn học, bài học hoặc hoạt động giáo dục; việc lựa chọn nội dung tích hợp căn cứ yêu cầu cần đạt, nội dung bài học và điều kiện thực tế. Đối với cơ sở giáo dục tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, có thể bố trí các hoạt động củng cố, mở rộng, thực hành, vận dụng ở buổi 2 phù hợp với kế hoạch giáo dục của nhà trường.
4. Bảo đảm tính chính xác, cập nhật của tư liệu về Hải Phòng; chú trọng tổ chức cho học sinh quan sát, thảo luận, đóng vai, xử lý tình huống, làm sản phẩm, chia sẻ và vận dụng vào hành vi hằng ngày; hạn chế giảng giải một chiều hoặc lồng ghép hình thức.
II. ĐỊNH HƯỚNG SỬ DỤNG TÀI LIỆU TRONG DẠY HỌC VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
1. Tích hợp trong môn Đạo đức
- Căn cứ kế hoạch giáo dục môn Đạo đức của từng khối lớp, giáo viên đối chiếu các mạch nội dung/bài học có yêu cầu cần đạt tương đồng với từng chủ đề của Tài liệu để lựa chọn ngữ liệu, tranh ảnh, câu chuyện, tình huống hoặc nhiệm vụ phù hợp.
- Nội dung từ Tài liệu có thể được sử dụng ở một hoặc một số khâu của bài học như: khởi động; khám phá, hình thành nhận thức; luyện tập, xử lý tình huống; vận dụng, liên hệ thực tế.
- Ưu tiên các nội dung giúp địa phương hóa bài học: cảnh đẹp, địa danh, lễ hội, nhân vật, hoạt động cộng đồng, tình huống ứng xử và những việc làm cụ thể của học sinh Hải Phòng. Giáo viên có thể điều chỉnh câu hỏi, hình thức tổ chức và mức độ nhiệm vụ để phù hợp với lớp học nhưng cần bảo đảm mục tiêu giáo dục của bài.
- Tránh tích hợp trùng lặp, gượng ép hoặc kéo dài thời lượng tiết học. Với nội dung đã được học sinh thực hiện đầy đủ trong bài chính, giáo viên có thể chuyển phần mở rộng, thực hành, vận dụng sang hoạt động củng cố ở buổi 2.
2. Tổ chức hoạt động củng cố, mở rộng, thực hành, vận dụng ở buổi 2
- Đối với các cơ sở giáo dục tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, trên cơ sở kế hoạch giáo dục của nhà trường và điều kiện thực tế, nhà trường chủ động bố trí các hoạt động củng cố, mở rộng, thực hành, vận dụng phù hợp để học sinh được tiếp tục trải nghiệm, vận dụng những nội dung đã tích hợp trong các môn học, hoạt động giáo dục.
- Hoạt động buổi 2 tập trung vào trải nghiệm và hình thành hành vi: trò chơi giáo dục, đóng vai, xử lý tình huống, thảo luận nhóm, thiết kế thông điệp/poster, nhật ký việc tốt, sản phẩm giới thiệu quê hương, hoạt động vì cộng đồng, thực hành kỹ năng an toàn và kỹ năng sử dụng thiết bị số.
- Có thể lựa chọn một hoạt động độc lập trong Tài liệu hoặc thiết kế chuỗi hoạt động ngắn theo chủ đề; không biến buổi 2 thành tiết học lặp lại lý thuyết. Sản phẩm học tập nên gọn, thiết thực, phù hợp lứa tuổi và điều kiện của từng trường, từng địa bàn.
- Khuyến khích kết nối với gia đình và cộng đồng trong những nhiệm vụ phù hợp như: tìm hiểu nét đẹp quê hương; thực hiện việc tốt; giữ gìn môi trường, tài sản chung; thực hành quy tắc an toàn; xây dựng thói quen sử dụng internet và thiết bị số an toàn.
3. Tích hợp trong Hoạt động trải nghiệm và các môn học/hoạt động giáo dục khác
- Khi nội dung và yêu cầu cần đạt phù hợp, giáo viên có thể lựa chọn tư liệu, nhiệm vụ trong Tài liệu để bổ trợ cho Hoạt động trải nghiệm, Lịch sử và Địa lí, Tiếng Việt, Nghệ thuật, Giáo dục thể chất hoặc hoạt động giáo dục của nhà trường.
- Việc tích hợp chỉ thực hiện khi có điểm chung về nội dung và mục tiêu; bảo đảm không làm thay đổi yêu cầu cần đạt cốt lõi của môn học/hoạt động giáo dục đang thực hiện.
III. GỢI Ý NỘI DUNG TÍCH HỢP THEO 05 CHỦ ĐỀ
1. Chủ đề 1 - Yêu Tổ quốc Việt Nam - Tự hào truyền thống Hải Phòng: lựa chọn các nội dung về vẻ đẹp quê hương, vị trí và đặc trưng của Hải Phòng, cảnh đẹp, lễ hội, truyền thống, việc làm thể hiện tình yêu và trách nhiệm với quê hương. Ưu tiên gắn với các mạch “Quê hương em”, “Em yêu Tổ quốc Việt Nam”, “Địa phương em”, “Biết ơn những người có công với quê hương”.
2. Chủ đề 2 - Học tập chăm chỉ - Sống trách nhiệm: lựa chọn các tình huống và nhiệm vụ giúp học sinh rèn tính thật thà, biết nhận lỗi và sửa lỗi, ham học hỏi, yêu lao động, vượt qua khó khăn; thực hiện nội quy, giữ lời hứa, bảo quản đồ dùng, tôn trọng tài sản và tôn trọng sự khác biệt.
3. Chủ đề 3 - Kết nối yêu thương và chia sẻ: tổ chức các hoạt động về yêu thương gia đình, kính trọng thầy cô, yêu quý bạn bè, quan tâm hàng xóm, cảm thông và giúp đỡ người gặp khó khăn, biết ơn người có công với quê hương, đất nước; rèn kỹ năng thiết lập, duy trì quan hệ bạn bè.
4. Chủ đề 4 - Sống văn minh - Ứng xử đẹp: tích hợp các nội dung về tuân thủ quy định nơi công cộng, bảo vệ của công, bảo vệ môi trường, lắng nghe, xử lý bất hòa, giao tiếp tôn trọng và cùng giữ gìn không gian chung.
5. Chủ đề 5 - Sống tự tin - An toàn và phát triển năng lực bản thân: lựa chọn các nội dung về phòng tránh tai nạn, tuân thủ quy tắc an toàn giao thông, tìm kiếm sự hỗ trợ, khám phá bản thân, quyền và bổn phận của trẻ em, phòng tránh xâm hại, sử dụng internet và thiết bị số an toàn.
Bảng gợi ý chi tiết về các bài trong Tài liệu, điểm tích hợp theo khối lớp và hoạt động củng cố, mở rộng, thực hành, vận dụng (ưu tiên bố trí ở buổi 2 đối với cơ sở giáo dục tổ chức dạy học 2 buổi/ngày) được trình bày tại Phụ lục kèm theo Công văn này.
IV. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH VÀ THỰC HIỆN TRONG NHÀ TRƯỜNG
1. Hiệu trưởng căn cứ kế hoạch giáo dục của nhà trường, chương trình môn học, hoạt động giáo dục và điều kiện thực tế để chỉ đạo tổ/nhóm chuyên môn rà soát, lựa chọn nội dung tích hợp phù hợp và thể hiện trong kế hoạch giáo dục môn học, hoạt động giáo dục hoặc kế hoạch giáo dục của nhà trường; không yêu cầu xây dựng thêm hồ sơ, kế hoạch riêng về việc sử dụng Tài liệu.
2. Không yêu cầu giáo viên xây dựng kế hoạch bài dạy riêng đối với Tài liệu. Tại bài học, hoạt động giáo dục có tích hợp, giáo viên thể hiện nội dung tích hợp phù hợp trong kế hoạch bài dạy theo yêu cầu chuyên môn của nhà trường; bảo đảm thiết thực, dễ thực hiện và tránh hình thức.
3. Giáo viên chủ động lựa chọn ngữ liệu, câu hỏi, tình huống, hình ảnh, video, đường dẫn và sản phẩm học tập phù hợp. Đối với tư liệu về địa danh, lễ hội, nhân vật, sự kiện và thông tin số, cần kiểm tra tính chính xác, cập nhật, nguồn sử dụng và mức độ phù hợp với học sinh trước khi tổ chức hoạt động.
4. Trường hợp phát hiện nội dung trong Tài liệu cần chỉnh sửa hoặc cần cập nhật do thay đổi về địa giới hành chính, số liệu, văn bản quy phạm pháp luật hoặc các nội dung có liên quan, cơ sở giáo dục tổng hợp, phản ánh về Sở Giáo dục và Đào tạo để rà soát, xử lý theo quy định; không tự ý sửa đổi nội dung Tài liệu đã được phê duyệt.
5. Khuyến khích nhà trường chia sẻ học liệu, kế hoạch tích hợp, sản phẩm tốt; tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo hướng cùng xây dựng và điều chỉnh hoạt động để việc tích hợp nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả, phù hợp với đặc điểm học sinh.
V. THEO DÕI, ĐÁNH GIÁ
1. Việc nhận xét, đánh giá học sinh thực hiện theo quy định tại Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT ngày 04/9/2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định đánh giá học sinh tiểu học, gắn với môn học, hoạt động giáo dục có nội dung tích hợp; thông qua quan sát, trao đổi, xử lý tình huống, sản phẩm học tập, tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng; chú trọng sự tiến bộ về nhận thức, thái độ, hành vi và khả năng vận dụng; không hình thành đầu điểm, mức đánh giá hoặc hồ sơ đánh giá riêng đối với Tài liệu.
2. Không tổ chức bài kiểm tra, bài thi riêng đối với Tài liệu. Nhà trường theo dõi hiệu quả triển khai thông qua mức độ tham gia của học sinh, sự phù hợp của nội dung, khả năng vận dụng vào thực tiễn và phản hồi của giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh.
3. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc hoặc có nội dung cần cập nhật, các đơn vị tổng hợp và phản ánh về Sở Giáo dục và Đào tạo (qua bộ Phòng Giáo dục Mầm non và Giáo dục Tiểu học) để được hướng dẫn, điều chỉnh kịp thời.
VI. TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức hướng dẫn, tập huấn, sinh hoạt chuyên môn phù hợp; theo dõi, kiểm tra, hỗ trợ các cơ sở giáo dục trong quá trình triển khai sử dụng Tài liệu và kịp thời tổng hợp, xử lý hoặc tham mưu xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh.
2. Đề nghị Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội phối hợp theo dõi, hỗ trợ các cơ sở giáo dục có cấp tiểu học trên địa bàn triển khai sử dụng Tài liệu phù hợp với điều kiện thực tế.
3. Hiệu trưởng các cơ sở giáo dục có cấp tiểu học tổ chức quán triệt nội dung Công văn; chỉ đạo tổ chuyên môn lựa chọn điểm tích hợp phù hợp và thể hiện trong kế hoạch giáo dục môn học, hoạt động giáo dục hoặc kế hoạch giáo dục của nhà trường; kiểm tra việc thực hiện và kịp thời hỗ trợ giáo viên.
4. Giáo viên nghiên cứu kỹ Tài liệu, chủ động lựa chọn nội dung và phương pháp tổ chức phù hợp với từng bài học, từng lớp; coi trọng trải nghiệm, thực hành, liên hệ địa phương và sự thay đổi hành vi của học sinh.
Sở Giáo dục và Đào tạo đề nghị các đơn vị nghiêm túc triển khai thực hiện. Trong quá trình thực hiện, cần bảo đảm tinh thần linh hoạt, thiết thực, hiệu quả; không gây quá tải cho giáo viên và học sinh.