Theo đó, căn cứ Quyết định số 3639/QĐ-UBND ngày 11/9/2026 của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng về việc phê duyệt Tài liệu giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa, kỹ năng sống cho trẻ mầm non, học sinh phổ thông thành phố Hải Phòng; căn cứ Công văn số 5217/SGDĐT-GDMN&GDTH ngày 17/8/2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục mầm non năm học 2026 – 2027, Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn triển khai, sử dụng Tài liệu giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa, kỹ năng sống cho trẻ mầm non (sau đây gọi tắt là Tài liệu) từ năm học 2026 - 2027 như sau:
I. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU
1. Mục đích
- Phát huy vai trò của giáo dục mầm non trong việc hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách; tạo cơ hội để trẻ hình thành tình cảm, hành vi, thói quen và kỹ năng phù hợp thông qua vui chơi, trải nghiệm, giao tiếp và sinh hoạt hằng ngày.
- Bồi dưỡng cho trẻ tình yêu gia đình, trường lớp, cộng đồng và quê hương Hải Phòng; giúp trẻ bước đầu nhận biết, trân trọng những nét đẹp về thiên nhiên, lịch sử, văn hóa, con người và đời sống của thành phố Hoa Phượng đỏ.
- Hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên lựa chọn nội dung và tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức, văn hóa, lối sống, kỹ năng sống theo hướng lấy trẻ làm trung tâm; tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng.
2. Yêu cầu
- Tài liệu là nguồn học liệu hỗ trợ thực hiện Chương trình giáo dục mầm non, không phải chương trình hoặc môn học riêng. Không quy định tiết học riêng, không yêu cầu trẻ ghi nhớ máy móc, không kiểm tra hoặc xếp loại trẻ theo nội dung Tài liệu.
- Nội dung được lựa chọn linh hoạt, phù hợp độ tuổi, đặc điểm phát triển, nhu cầu, hứng thú của trẻ và điều kiện thực tế của cơ sở giáo dục; bảo đảm tính khoa học, tính giáo dục, tính địa phương, bình đẳng, hòa nhập và an toàn.
- Ưu tiên học thông qua chơi, trải nghiệm, thực hành, nêu gương và xử lý các tình huống gần gũi; tránh giáo dục bằng áp đặt, thuyết giảng kéo dài hoặc tạo áp lực cho trẻ và cha mẹ trẻ.
- Việc triển khai Tài liệu được thực hiện linh hoạt trong Chương trình giáo dục mầm non, phù hợp với đặc điểm phát triển, nhu cầu và khả năng của trẻ, không làm thay đổi cấu trúc chương trình và chế độ sinh hoạt của trẻ.
II. CẤU TRÚC, NỘI DUNG VÀ NGUYÊN TẮC TRIỂN KHAI
1. Cấu trúc Tài liệu
Cuốn Tài liệu được biên soạn theo Quyết định số 1792/QĐ-SGDĐT ngày 26/02/2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hải Phòng về Điều kiện, tiêu chuẩn và quy trình biên soạn Tài liệu giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa, kỹ năng sống cho trẻ mầm non, học sinh phổ thông thành phố Hải Phòng.
Cấu trúc Tài liệu đảm bảo tính logic, chặt chẽ, thống nhất, bao gồm: Trang bìa; Lời nói đầu; Mục lục; Hướng dẫn sử dụng tài liệu; Nội dung các chủ đề; Tài liệu tham khảo và nguồn trích dẫn.
1.1. Tên cuốn Tài liệu
“Ươm mầm nhân cách trẻ thơ thành phố Hoa Phượng Đỏ”
1.2. Các chủ đề trong Tài liệu
- Tài liệu giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa và kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi được biên soạn gồm 05 chủ đề, cụ thể:
+ Chủ đề 1: Lễ phép và kính trọng người lớn.
+ Chủ đề 2: Trung thực, biết nhận lỗi.
+ Chủ đề 3: Chia sẻ, hợp tác với bạn bè.
+ Chủ đề 4: Ứng xử văn minh nơi công cộng.
+ Chủ đề 5: Yêu gia đình và quê hương Hải Phòng.
1.3. Cấu trúc Chủ đề
Mỗi chủ đề đều được thiết kế theo cấu trúc gồm có 6 phần, mỗi phần đều có các ký hiệu để trẻ biết và được giải thích rõ ở trang 03 của cuốn Tài liệu, cụ thể như sau:
- Yêu cầu cần đạt: Khởi động - Gợi hứng thú: giáo viên cho trẻ quan sát tranh chủ đề (hoặc học liệu khác của giáo viên), trao đổi, tổ chức trò chơi,… tạo hứng thú để trẻ bắt nhịp vào chủ đề một cách đơn giản, phù hợp.
- Bé nghe cô kể chuyện: Khám phá - Nhận biết vấn đề: giáo viên kể câu chuyện của tài liệu (hoặc thay bằng video ngắn hoặc trò chơi, tình huống)… để thu hút trẻ vào chủ đề.
- Bé trò chuyện cùng cô: Khám phá - Nhận biết vấn đề: giáo viên trò chuyện, nêu ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm để hiểu nội dung câu chuyện và rút ra bài học giáo dục.
- Bé trải nghiệm: Trải nghiệm - Thực hành: Tổ chức cho trẻ đóng vai, xử lý tình huống, trò chơi nhóm, thực hành hành vi cụ thể.
- Bé thực hành trong sinh hoạt: Vận dụng - Thực tiễn: Khuyến khích trẻ áp dụng ngay trong lớp, ở nhà, ngoài sân chơi, trong sinh hoạt hằng ngày.
- Bé ghi nhớ: Chia sẻ - Đánh giá - Củng cố: giáo viên cho trẻ nêu cảm nhận, tự nhận xét việc làm của mình; giáo viên khen ngợi, củng cố hành vi tích cực; cô và trẻ cùng nhau ghi nhớ bài học.
Các chủ đề được sắp xếp theo trình tự hợp lý:
+ Bắt đầu từ bản thân: Góp phần giúp trẻ nhận biết và quản lý bản thân, điều chỉnh cảm xúc, hành vi bản thân, bao gồm Chủ đề 1: Lễ phép và kính trọng người lớn và Chủ đề 2: Trung thực, biết nhận lỗi.
+ Rèn luyện kỹ năng xã hội: Giúp trẻ nhận biết, thiết lập và duy trì các mối quan hệ phù hợp; biết tôn trọng, chia sẻ, hợp tác với người khác, gồm Chủ đề 3: Chia sẻ, hợp tác với bạn bè và Chủ đề 4: Ứng xử văn minh nơi công cộng.
+ Trách nhiệm với gia đình và quê hương: Biết và thể hiện trách nhiệm với gia đình, bạn bè, quê hương phù hợp độ tuổi, bao gồm Chủ đề 5: Yêu gia đình và quê hương Hải Phòng.
1.4. Truy cập bản mềm Tài liệu qua đường dẫn: https://bom.so/ZVFRUj
2. Nội dung Tài liệu
2.1. Nội dung các chủ đề được xây dựng theo hướng tích hợp, trải nghiệm, phù hợp Chương trình giáo dục mầm non; góp phần hình thành phẩm chất, hành vi và kỹ năng sống nền tảng, đồng thời bồi dưỡng tình yêu quê hương, bản sắc văn hóa địa phương Hải Phòng và chuẩn bị cho trẻ sẵn sàng vào lớp Một, cụ thể:
- Giáo dục đạo đức: yêu thương, lễ phép, quan tâm, chia sẻ, trung thực, trách nhiệm, tôn trọng bản thân và người khác; bước đầu nhận biết việc nên làm và không nên làm.
- Giáo dục văn hóa: làm quen với nét đẹp văn hóa gia đình, nhà trường, cộng đồng; khám phá phù hợp về cảnh quan, di tích, lễ hội, nghệ thuật, nghề truyền thống, ẩm thực và con người Hải Phòng.
- Giáo dục lối sống: nền nếp sinh hoạt, tự phục vụ, vệ sinh, ứng xử văn minh, yêu thiên nhiên, giữ gìn môi trường, tiết kiệm và có trách nhiệm với không gian sống.
- Giáo dục kỹ năng sống: giao tiếp, hợp tác, thể hiện và điều chỉnh cảm xúc, tự lập, giải quyết tình huống đơn giản, nhận biết nguy cơ, tìm kiếm trợ giúp và bảo vệ bản thân.
- Mạch “Em yêu Hải Phòng - thành phố Hoa Phượng Đỏ”: được tích hợp xuyên suốt, tạo cơ hội để trẻ cảm nhận quê hương bằng trải nghiệm gần gũi, hình ảnh, câu chuyện, trò chơi, nghệ thuật và các hoạt động với cộng đồng.
2.2. Những điểm mới và tính khả thi của tài liệu khi triển khai tại các cơ sở giáo dục mầm non
- Nội dung giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa và kỹ năng sống được hệ thống hóa thành một tài liệu dùng chung của thành phố và được định hướng tích hợp trong hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ; cách tiếp cận, ngôn ngữ và hình thức tổ chức hoạt động được thiết kế phù hợp với đặc trưng của giáo dục mầm non.
- Tài liệu được biên soạn theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực của trẻ; tăng cường giáo dục thông qua trải nghiệm, gắn với bản sắc văn hóa Hải Phòng; bảo đảm phù hợp Chương trình giáo dục mầm non và có khả năng triển khai tại các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn thành phố trên nền tảng số.
2.3. Đối tượng áp dụng: Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trong các cơ sở giáo dục mầm non thành phố Hải Phòng
3. Nguyên tắc triển khai
- Tích hợp nội dung Tài liệu vào chế độ sinh hoạt và kế hoạch giáo dục của lớp; không triển khai cứng nhắc theo thứ tự trang hoặc chủ đề của Tài liệu.
- Khi xây dựng kế hoạch giáo dục, giáo viên chủ động xác định những nội dung của Tài liệu có sự tương đồng với mục tiêu, nội dung và hoạt động giáo dục đang thực hiện để tích hợp, tránh bố trí thêm thời lượng hoặc tạo thành hoạt động học độc lập. Việc tích hợp cần bảo đảm tính vừa sức, liên tục và phù hợp với đặc trưng giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non.
- Giáo viên lựa chọn mức độ yêu cầu theo khả năng của từng trẻ, tôn trọng sự khác biệt; coi sự tiến bộ trong hành vi, thái độ và kỹ năng thực tế là căn cứ quan sát, điều chỉnh hoạt động.
- Thông tin về địa danh, di tích, nhân vật, truyền thống và văn hóa địa phương phải chính xác, được diễn đạt đơn giản, phù hợp với trẻ; không biến hoạt động trải nghiệm thành việc truyền thụ kiến thức hàn lâm.
III. HÌNH THỨC, PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG TÀI LIỆU
- Tổ chức thông qua hoạt động chơi; hoạt động học; hoạt động ngoài trời; ăn, ngủ, vệ sinh; lao động tự phục vụ; giao tiếp; ngày hội, ngày lễ; tham quan, trải nghiệm và các tình huống thực tế trong đời sống của trẻ.
- Khuyến khích kể chuyện, đọc thơ, đồng dao, âm nhạc, tạo hình, trò chơi đóng vai, trò chơi hợp tác, xử lý tình huống, dự án nhỏ và hoạt động khám phá. Tăng cường sử dụng nguyên vật liệu mở, học liệu địa phương và môi trường thực tế.
- Cơ sở giáo dục chủ động khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử, điều kiện tự nhiên và nguồn lực cộng đồng của Hải Phòng để tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp. Việc tổ chức tham quan, trải nghiệm ngoài trường phải bảo đảm mục tiêu giáo dục, an toàn, phù hợp điều kiện thực tế và các quy định hiện hành.
- Không yêu cầu giáo viên xây dựng thêm hồ sơ, sổ sách riêng ngoài các hồ sơ, minh chứng theo quy định; việc lựa chọn, phê duyệt và công khai danh mục học liệu thực hiện theo quy định hiện hành. Minh chứng chủ yếu thể hiện trong kế hoạch giáo dục, môi trường giáo dục, hoạt động thực tế và sự tiến bộ của trẻ.
IV. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH, THEO DÕI VÀ PHỐI HỢP
- Cơ sở giáo dục căn cứ Chương trình giáo dục mầm non, Tài liệu và điều kiện thực tế để đưa nội dung phù hợp vào kế hoạch giáo dục năm học, tháng/chủ đề, tuần và ngày; bảo đảm liên thông, tránh trùng lặp và quá tải.
- Khuyến khích các cơ sở giáo dục lựa chọn, điều chỉnh cách tổ chức hoạt động theo điều kiện thực tế của nhà trường, nhóm lớp và địa phương; không yêu cầu các nhóm lớp thực hiện đồng loạt một nội dung, một hình thức hoặc một tiến độ. Hiệu quả triển khai được thể hiện chủ yếu ở việc trẻ có cơ hội thực hành và từng bước hình thành hành vi, thói quen phù hợp trong các tình huống thực tế.
- Việc theo dõi trẻ thực hiện theo quy định của Chương trình giáo dục mầm non, chủ yếu bằng quan sát trong hoạt động và sinh hoạt. Không dùng kết quả để xếp hạng hoặc so sánh trẻ.
- Tuyên truyền, giới thiệu mục đích và cách sử dụng Tài liệu tới cha mẹ trẻ; hướng dẫn cha mẹ nêu gương, tạo cơ hội để trẻ thực hành kỹ năng trong gia đình, đồng thời thống nhất cách ứng xử tích cực giữa gia đình và nhà trường.
- Khuyến khích phối hợp với cơ quan văn hóa, bảo tàng, di tích, nghệ nhân, lực lượng chuyên môn và cộng đồng để làm phong phú trải nghiệm của trẻ, trên nguyên tắc phù hợp độ tuổi và bảo đảm an toàn.
V. TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Sở Giáo dục và Đào tạo
- Tổ chức hướng dẫn, tập huấn; xây dựng hoạt động minh họa và hỗ trợ các đơn vị triển khai Tài liệu từ năm học 2026 - 2027.
- Theo dõi, kiểm tra, đánh giá việc triển khai; tiếp nhận phản hồi để hướng dẫn, điều chỉnh hoặc đề xuất cập nhật nội dung khi cần thiết.
2. Đề nghị Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu
- Chỉ đạo các cơ sở giáo dục mầm non thuộc phạm vi quản lý triển khai phù hợp điều kiện địa phương; tạo điều kiện huy động nguồn lực cộng đồng và môi trường văn hóa phục vụ hoạt động giáo dục.
- Phối hợp theo dõi, hỗ trợ và tổng hợp những khó khăn, vướng mắc gửi Sở Giáo dục và Đào tạo.
3. Các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn thành phố
- Xây dựng kế hoạch triển khai; tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên nghiên cứu Tài liệu và sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu hoạt động giáo dục, chia sẻ học liệu và kinh nghiệm thực tiễn.
- Bảo đảm giáo viên được chủ động lựa chọn nội dung, phương pháp, cách thức tổ chức và khai thác học liệu đã được phê duyệt phù hợp; không tổ chức Tài liệu thành môn học riêng, không gây áp lực về tiến độ, sản phẩm hoặc hồ sơ.
- Định kỳ tự đánh giá hiệu quả, ghi nhận mô hình phù hợp, khó khăn và đề xuất; báo cáo theo yêu cầu của cơ quan quản lý.
4. Cán bộ quản lý, giáo viên
- Nghiên cứu Tài liệu, lựa chọn nội dung phù hợp với độ tuổi và từng trẻ; xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, tôn trọng, giàu bản sắc địa phương.
- Nêu gương trong lời nói, hành vi và văn hóa ứng xử; tạo nhiều cơ hội để trẻ lựa chọn, giao tiếp, hợp tác, trải nghiệm và thực hành hành vi tích cực trong đời sống hằng ngày.
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português