Giới hạn 15 nguyện vọng là đủ để thí sinh cân nhắc về ngành nghề đào tạo, xác định ngành học phù hợp với năng lực, sở trường. Trong ảnh: Thí sinh ở Hải Phòng thi tốt nghiệp THPT năm 2025 (ảnh tư liệu)Lựa chọn thực chất hơn
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ra Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng sau khi tiếp thu ý kiến phản hồi của các bộ ngành, Sở Giáo dục và Đào tạo, các chuyên gia, học sinh, phụ huynh, các cơ sở giáo dục đại học.
Một trong những điểm mới của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 là thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng, thay vì không giới hạn như trước đây. Các chương trình đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển các nguyện vọng thứ tự từ 1 đến 5.
Nhiều năm qua, việc cho phép đăng ký không giới hạn nguyện vọng từng được xem là “mở rộng tối đa cơ hội” cho thí sinh. Trong bối cảnh điểm chuẩn biến động, cạnh tranh tăng cao, không ít em chọn cách đăng ký dàn trải, thậm chí vài chục, hàng trăm nguyện vọng với tâm lý phòng ngừa rủi ro.
Tuy nhiên, thực tế tuyển sinh lại cho thấy một bức tranh khác. Theo tổng hợp của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tỷ lệ thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng 1 chiếm 35,1%. Đáng chú ý, số thí sinh trúng tuyển trong phạm vi dưới 10 nguyện vọng chiếm tới 98,5%. Trong khi đó, số phải tham gia các đợt xét tuyển bổ sung chỉ chiếm hơn 1%.
Những con số này cho thấy phần lớn cơ hội đã nằm trong những lựa chọn đầu tiên. Việc đăng ký quá nhiều nguyện vọng không làm tăng đáng kể khả năng trúng tuyển, nhưng khiến hệ thống xử lý dữ liệu phức tạp, kéo dài thời gian lọc ảo và gia tăng chi phí xã hội.
.jpg?w=900 "Nhấn vào ảnh để phóng to")
Một tiết học của học sinh lớp 12 Trường THPT Thanh Miện năm học 2025 - 2026 (xã Bắc Thanh Miện, Hải Phòng).Từ năm 2026, quy định mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng là điểm mới so với cơ chế trước đây không giới hạn số lượng. Đây không phải là “thu hẹp cánh cửa”, mà là bước điều chỉnh dựa trên thực tiễn, nhằm tiết kiệm nguồn lực, rút ngắn thời gian xét tuyển và bảo đảm hệ thống vận hành ổn định, minh bạch hơn.
Em Đỗ Thị Thanh Huyền, học sinh lớp 12 Trường THPT Thanh Miện (xã Bắc Thanh Miện) cho biết quy định này đòi hỏi mỗi thí sinh phải rà soát kỹ lưỡng từng lựa chọn và cân nhắc nghiêm túc hơn trước khi đăng ký. Huyền đang tham khảo điểm chuẩn 3 năm gần đây, so sánh với kết quả học tập của mình để chọn ngành sát thực tế hơn.
Theo thầy giáo Trần Mạnh Cường, Hiệu trưởng Trường THPT Lê Quý Đôn (phường Hải An), 15 nguyện vọng là con số đủ rộng nếu học sinh có định hướng rõ ràng. Điều quan trọng là các em phải hiểu mình phù hợp với lĩnh vực nào và sắp xếp thứ tự ưu tiên một cách dứt khoát. Thay đổi này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác tư vấn hướng nghiệp. Mỗi nguyện vọng cần gắn với năng lực và mục tiêu nghề nghiệp.
Đồng quan điểm, thầy giáo Nguyễn Thế Toàn, Hiệu trưởng Trường THPT Kim Thành (xã Phú Thái) cho rằng khi 98,5% số thí sinh đã trúng tuyển trong 10 nguyện vọng đầu thì 15 nguyện vọng là dư địa đủ rộng. Giới hạn số lượng nguyện vọng không nhằm làm khó thí sinh, mà giúp các em đăng ký có chiến lược và thực chất hơn.
Những điểm cần lưu ý
Quy chế tuyển sinh năm 2026 vẫn giữ nguyên nguyên tắc: Các nguyện vọng được xét bình đẳng; thí sinh chỉ trúng tuyển ở nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện. Điều đó có nghĩa, dù đăng ký 5 hay 15 nguyện vọng, cơ hội không thay đổi nếu thí sinh biết sắp xếp hợp lý.
.jpg?w=900 "Nhấn vào ảnh để phóng to")
Học sinh Trường THPT Nguyễn Du (phường Lê Thanh Nghị) đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2025 trên hệ thống tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo (ảnh tư liệu).Theo ông Nguyễn Văn Quyên, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hải Dương, giới hạn nguyện vọng hướng tới mục tiêu bảo đảm công bằng, giảm tình trạng đăng ký tràn lan, hạn chế “ảo” trong xét tuyển và nâng cao chất lượng đầu vào đại học. Đối với các chương trình đào tạo giáo viên được Nhà nước hỗ trợ ngân sách, thí sinh cần xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp khi đặt các nguyện vọng ưu tiên từ 1 đến 5. Quy định này cũng giúp các trường sư phạm chủ động hơn trong việc dự báo quy mô tuyển sinh và nhu cầu nhân lực sau tốt nghiệp. Thí sinh cần đặt ngành học mình mong muốn nhất ở vị trí ưu tiên cao nhất.
Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, để 15 nguyện vọng thực sự phát huy hiệu quả, thí sinh nên chia thành ba nhóm rõ ràng: nguyện vọng theo mong muốn cao hơn là những ngành, trường có điểm chuẩn cao hơn mức điểm dự kiến, mang tính thử sức nhưng thực sự yêu thích; nguyện vọng phù hợp năng lực là các lựa chọn có mức điểm chuẩn tương đương điểm dự kiến, bảo đảm khả năng trúng tuyển thực tế; nguyện vọng an toàn là những ngành có điểm chuẩn thấp hơn mức dự kiến, đóng vai trò “vùng đệm” nếu kết quả không như kỳ vọng.
Ông Quyên cho biết thêm phụ huynh và thí sinh cần theo dõi sát thời gian đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo; đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường; hiểu rõ tổ hợp xét tuyển, chỉ tiêu từng phương thức.
Theo kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học, tuyển sinh cao đẳng năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thí sinh lưu ý:
Từ ngày 17 - 21/6, thí sinh thực hành đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống.
Từ 2/7 đến 17 giờ ngày 14/7, thí sinh đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển.
Từ ngày 15/7 đến 17 giờ ngày 21/7, thí sinh nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến.
Từ ngày 4/8 đến 17 giờ ngày 10/8, các đơn vị của Bộ Giáo dục và Đào tạo xử lý nguyện vọng trên hệ thống.